БР Милли музейында «Ҡурай – башҡорт халҡының күңеле" күргәҙмәһе асылды

 Был республика тарихында  Башҡортостандың милли символына арналған тәүге күргәҙмә проекты. 2024 йылдың октябрь айында республикабыҙҙа бик ҙур мәҙәни һәм сәйәси ваҡиға булып үтте. Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров Ҡурай көнөн билдәләү тураһында Указға ҡул ҡуйҙы. Республикабыҙҙа Ҡурайсылар дәүләт ансамбле ойошторолдо!

Был республика тарихында  Башҡортостандың милли символына арналған тәүге күргәҙмә проекты. 2024 йылдың октябрь айында республикабыҙҙа бик ҙур мәҙәни һәм сәйәси ваҡиға булып үтте. Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров Ҡурай көнөн билдәләү тураһында Указға ҡул ҡуйҙы. Республикабыҙҙа Ҡурайсылар дәүләт ансамбле ойошторолдо!Ҡурай-башҡорт халҡының рухи байлығының айырылмаҫ өлөшө булып ата-бабаларыбыҙҙан ҡалған оло аманат. Ул элек-электән башҡорт халҡының һағышын да, шатлығын да, ҡайғыһын да, данлы еңеүен дә көйләгән.

Асыу тантанаһы бик символик перформанс менән башланды: музей стеналарында билдәле оҫталар һәм республика конкурстарының йәш еңеүселәре «Урал» көйөн яңғыратты. Быйылғы сараның мөһимлеген Башҡортостан республикаһы мәҙәниәт министры урынбаҫары Ринат Ғайсин һыҙыҡ өҫтөнә алды:

"Был республикабыҙ тарихы өсөн мөһим көн. Күләмле күргәҙмәне асыу – төбәктең символына әүерелгән башҡорт халыҡ уйын ҡоралын популярлаштырыу буйынса линияны дауам итеү. Былтыр Радий Хәбиров инициативаһы менән дәүләт ҡурайсылар ансамбле ойошторолдо, ә быйыл ул ил төбәктәре буйлап уңышлы гастролдәрҙә йөрөй. Әгәр ансамбль һәм йәш ҡурайсылар – беҙҙең киләсәгебеҙ булһа, ҡурай тарихын һаҡлаусы – ул бөгөн асылған музей күргәҙмәһе", - тип билдәләне Ринат Рәшит улы.

Башҡортостан Республикаһы Октябрьский ҡалаһының "Милли мәҙәниәттәр үҙәге"-нең "Нарыш-тау" ҡурайсылар ансамбле солисы, Ғата Сөләймәнов исемендәге XXIV республика Ҡурай байрамының 12 йәшкә тиклем солистар номинацияһында 1-се дәрәжә лауреаты - Антанайтис Нелли  сығышы тантананың сағыу биҙәге булды. Ул виртуоз оҫталыҡ һәм башҡарыу техникаһын күрһәтте, йәш ҡурайсыларҙың башҡорт музыка мәктәбе традицияларын һаҡлап ҡалыуын раҫланы.

Республика халыҡ ижады үҙәге етәксеһе, Башҡортостандың ҡурайсылар союзы рәйесе Салауат Кирәев традицияларҙы һаҡлауҙың мөһимлеген һәм әлеге ваҡиғаның әһәмиәтен билдәләне:

"Башҡортостандың милли музейында тәүге тапҡыр ҡурайға арналған экспозиция ҡуйылды. Бында берҙәм комплекста тарихыбыҙҙы, фольклорыбыҙҙы, уйын традицияларын күрергә һәм ҡурай идеяһын тойорға мөмкин. Беҙҙең төп бурысыбыҙ — ата – бабаларыбыҙҙың васыятына ярашлы, был ҡиммәтле мираҫты киләһе быуынға тапшырыу: "Үҙең бел, белгәнеңде башҡаларға тапшыр" - тип ата-бабаларыбыҙ васыя иткәнде һыҙыҡ өҫтөнә алды Салауат Илгиз улы

«Аҡбуҙат» балалар фольклор ансамбле (Өфө районы Алексеевка а., етәксеһе Лейсән Йәнбирҙина) ҡурайҙың халыҡ көйҙәре темаһына композиция тәҡдим итте.

Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Ҡурайсылар ансамбле етәксеһе Азат Айытҡолов билдәләүенсә, был тарихтың күп быуаттары иҫтәлегенә лә хөрмәт: "Уҡытыусыларыбыҙға-сәнғәт нигеҙҙәрен үҙләштергәндәргә-бындай сара булыуы, дәүләт ҡурайсылар ансамбле булдырылыуы, республиканың төп музейында ҡурайға арналған экспозиция булдырылыуы ихтималлығы хаҡында төш күрмәнек. Шуға күрә күргәҙмә бөйөк ҡурайсыларыбыҙға һәм ҡурай сәнғәтен үҫтереүгә йән, көс һәм ваҡыт һалғандарға хөрмәт күрһәтеү булып тора», – тип билдәләне күренекле ҡурайсы.

Ҡурайҙы популярлаштырыусы, ҡурайҙы башҡарыуҙың иң массив аудио - һәм видеоархивтарын булдырыусы, фольклорсы, “Хазина" ижади берекмәһе етәксеһе Юлай Ғәйнетдинов ҡурайҙың үҙенсәлеген башҡортты һәр ваҡыт оҙатып йөрөүсе һәм илһамландырыусы халыҡ ҡоралы булараҡ билдәләне. "Ҡурай - беҙ һаҡларға һәм һаҡларға тейешле күп быуатлыҡ йола. Ул беҙгә һуғыш йылдарында ла, тыныс хеҙмәттә лә ярҙам итте. Шуға күрә ҡурайсылар булараҡ беҙҙең бурыс-көйҙәр башҡарыу ғына түгел, ә уларҙың тарихын, уҡытыусыларыбыҙҙы белеү һәм быларҙың барыһын да ҡурайсыларҙың киләһе быуындарына еткереү. Ә бының нигеҙендә ҡурайға хас оҙон көйҙәрҙе белеү ята һәм башҡорт халҡы йөҙҙәрсә һәм йөҙҙәрсә оҙон көй һаҡлай", – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды өс йөҙҙән ашыу халыҡ көйөн, шул иҫәптән йөҙҙән ашыу оҙон көй (оҙон көйҙәр) тергеҙеүсе күренекле мәҙәниәт эшмәкәре.

«Ҡурай — башҡорт халҡының күңеле» күргәҙмәһе 5 ноябргә тиклем дауам итәсәк. Экспозиция ҡунаҡтарға уникаль экспонаттар: тарихи һәм хәҙерге ҡурайҙар, легендар башҡарыусыларҙың шәхси әйберҙәре, фотоһүрәттәр һәм архив материалдары аша инструменттың күп яҡлы донъяһына сумдырылырға тәҡдим итә.